Nghiên cứu cho thấy phụ thuộc vào ChatGPT làm giảm khả năng tư duy độc lập

Một nghiên cứu định tính đăng trên tạp chí Applied Cognitive Psychology đã khảo sát 45 người từ 18 đến 25 tuổi tại Pháp sử dụng ChatGPT hàng ngày, cho thấy việc phụ thuộc quá mức vào công cụ AI này làm giảm khả năng tư duy độc lập, rút ngắn thời gian tập trung và làm suy giảm khả năng ghi nhớ. Một số người dùng tần suất cao cho biết họ cảm thấy bất an khi không thể truy cập chatbot hoặc ưu tiên tương tác với AI hơn người thật. Khi các công cụ AI tạo sinh trở nên phổ biến trong giáo dục và công việc trí óc, việc hiểu rõ các tác động tâm lý của chúng là rất quan trọng để xây dựng thói quen hợp tác lành mạnh giữa người và AI. Nghiên cứu nhấn mạnh ranh giới mong manh giữa việc dùng AI để tăng hiệu suất và nguy cơ suy giảm nhận thức do phó mặc tư duy cho máy móc. Các nhà nghiên cứu giải thích hiệu ứng tiêu cực này thông qua khái niệm 'giải tải nhận thức' (cognitive offloading), khi cá nhân ủy thác việc ghi nhớ và đưa ra quyết định cho công cụ bên ngoài. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng ghi nhận những người dùng ChatGPT có chọn lọc như một đối tác hỗ trợ động não lại nhận thấy sự gia tăng về tính sáng tạo và độ tự tin.