Google phóng chip AI TPU đầu tiên lên quỹ đạo để thử nghiệm trung tâm dữ liệu vũ trụ
Google đã phóng một vệ tinh thử nghiệm do Planet Labs chế tạo mang theo vi xử lý Tensor Processing Unit (TPU) lên quỹ đạo bằng tên lửa SpaceX thuộc dự án Project Suncatcher. Nhiệm vụ này nhằm đánh giá khả năng tản nhiệt, mức tiêu thụ điện năng và hiệu suất chạy mô hình AI trong các chu kỳ vận hành kéo dài 15 phút ngoài vũ trụ. Động thái này đánh dấu lần đầu tiên Google triển khai phần cứng AI tự thiết kế ngoài không gian trong bối cảnh các công nghệ điện toán quỹ đạo đang được nghiên cứu để tận dụng nguồn năng lượng mặt trời liên tục. Nếu khả thi, điện toán vũ trụ sẽ giúp vượt qua các giới hạn về đất đai, điện năng và môi trường trên Trái Đất cho các khối lượng công việc AI khổng lồ trong tương lai. Theo công bố trên tạp chí Joule của Google, việc mở rộng cụm 81 vệ tinh trên quỹ đạo đòi hỏi chi phí phóng phải giảm xuống khoảng 200 USD/kg vào năm 2035, tương đương khoảng 1.800 chuyến phóng tên lửa SpaceX Starship với tải trọng 200 tấn mỗi chuyến. Google và Planet Labs cũng dự kiến triển khai sứ mệnh tiếp theo vào năm tới với hai vệ tinh chuyên dụng kết nối qua liên kết laser quang học.
## KIẾN THỨC NỀN
Tensor Processing Unit (TPU) là dòng chip chuyên dụng (ASIC) do Google tự phát triển nhằm tối ưu hóa các tác vụ học máy và mạng thần kinh. Các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo đặt phần cứng máy tính hiệu năng cao lên vệ tinh nhằm khai thác bức xạ mặt trời liên tục, nhưng đối mặt với thách thức lớn về tản nhiệt trong môi trường chân không, bức xạ vũ trụ và chi phí đưa tải trọng lên vũ trụ.