Apollo: Mô hình ngôn ngữ lớn chuyên dụng giúp phục hồi và giải mã cổ thư Hy Lạp
Viện Hàn lâm Khoa học Áo hợp tác cùng Mistral AI và Sail Reply ra mắt Apollo, mô hình AI được huấn luyện trên 600 triệu từ tiếng Hy Lạp cổ. Công cụ này được cung cấp miễn phí qua giao diện chatbot nhằm hỗ trợ các nhà khoa học điền các khoảng văn bản bị khuyết và giải mã các mảnh papyrus cổ bị hư hại. Việc phục hồi các bản thảo cổ bị hư hại trước đây phụ thuộc vào số ít chuyên gia hàng đầu để đoán từ khuyết từ các dạng chữ viết liền khối và phương ngôn phức tạp. Apollo giúp đẩy nhanh đáng kể quy trình này, đồng thời tạo tiền đề áp dụng mô hình LLM cho các ngôn ngữ cổ khác như tiếng Latinh hay tiếng Ai Cập cổ. Apollo có khả năng tự động điều chỉnh theo ngữ cảnh văn bản, như tự chuyển sang tiếng Hy Lạp thời Homer hoặc phương ngôn Doric. Để tránh nguy cơ AI tạo thông tin sai lệch làm ô nhiễm dữ liệu lịch sử, mô hình chỉ đưa ra nhiều phương án gợi ý theo xác suất thống kê và để các nhà nghiên cứu đưa ra quyết định cuối cùng.
## KIẾN THỨC NỀN
Papyrology là ngành nghiên cứu các bản thảo cổ viết trên giấy papyrus—vật liệu viết chính của các nền văn minh Địa Trung Hải như Hy Lạp và La Mã. Văn bản tiếng Hy Lạp cổ thường được viết liền không có khoảng trắng hay dấu câu, khiến việc xác định ranh giới từ và khôi phục văn bản bị rách nát tốn rất nhiều thời gian và công sức.