Viện DAMO của Alibaba ra mắt mô hình AI phát hiện sớm ung thư thực quản
Viện DAMO thuộc Alibaba hợp tác cùng các cơ sở y tế đã phát triển DAMO EAGLE, một mô hình AI có khả năng phát hiện ung thư thực quản giai đoạn đầu và các tổn thương tiền ung thư từ hình ảnh chụp CT bình thường không dùng thuốc cản quang. Được công bố trên tạp chí Nature Medicine, mô hình này đã được kiểm chứng trên hơn 80.000 ca bệnh tại ba quốc gia mà không cần đến phương pháp nội soi xâm lấn. Ung thư thực quản nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm có tỷ lệ sống sót sau 5 năm đạt trên 95%, nhưng phương pháp tầm soát tiêu chuẩn bằng nội soi lại mang tính xâm lấn và khó triển khai diện rộng. Bằng cách cho phép tầm soát cơ hội không xâm lấn trong các đợt chụp CT liều thấp định kỳ (như tầm soát ung thư phổi), DAMO EAGLE giúp phát hiện rủi ro từ sớm mà không gây thêm gánh nặng hay rủi ro thủ thuật cho bệnh nhân. DAMO EAGLE đạt độ nhạy 90% đối với ung thư thực quản và 52,5% đối với các tổn thương tiền ung thư vi mô, cùng độ đặc hiệu 99,2% trong môi trường thực tế. Để vượt qua thách thức kỹ thuật khi phát hiện các tổn thương niêm mạc trên một cơ quan dạng ống xẹp, các nhà nghiên cứu đã huấn luyện AI bằng cách ghép nối dữ liệu báo cáo nội soi và hình ảnh CT có cản quang với các bản chụp CT không cản quang.
## KIẾN THỨC NỀN
Chẩn đoán ung thư thực quản tiêu chuẩn phụ thuộc vào phương pháp nội soi tiêu hóa trên, một thủ thuật xâm lấn cần luồn ống gây hạn chế việc tầm soát diện rộng trong cộng đồng. Tầm soát cơ hội (opportunistic screening) tận dụng các hình ảnh y khoa định kỳ, chẳng hạn như chụp CT ngực liều thấp dùng trong tầm soát ung thư phổi, để tự động đánh giá các nguy cơ sức khỏe phụ mà không yêu cầu bệnh nhân phải thực hiện thêm lượt chụp mới.